Een dek is geen dak

Sinds de Raad van State in april 2014 uitsprak dat woonboten en andere drijvende objecten feitelijk bouwwerken zijn, is hogere nationale wetgeving van toepassing. Als gemeenten eisen willen stellen, dan kan dat niet meer via de lokale verordeningen, maar moet het gebeuren in de juiste wettelijke instrumenten: het bestemmingsplan en de welstandsnota. De gemeenten moeten aan de slag.

Onlangs heeft de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit de handreiking “Een dek is geen dak” gepubliceerd om de gemeenten te informeren over de consequenties van die uitspraak. De publicatie, geschreven door architect en woonbootexpert Jasper de Haan, bevat nuttige suggesties en aanwijzingen voor kwaliteitsbeleid op dit terrein.

Diverse vloot

De grote hoeveelheid water is typerend voor Nederland. Zonder rivieren, kanalen, vaarten, grachten, boezems en poldersloten zou ons land ondenkbaar zijn. En minstens zo bepalend zijn de woonschepen langs oevers, kaders en grachten. De ‘vloot’ is van oudsher divers. Er zijn bakken, tjalken, klippers, stijlstevens, luxe motors, spitsen, aken, klipperaken, viskotters, dekschuiten, sleepboten, pakboten, kabelleggers, walvisvaarders, bunkerschepen, opduwers, veerboten, passagiersschepen en ga zo maar door. En allemaal zien we ze vroeger of later terug als woonschip of drijvend bouwwerk.

Vijfde gevel

Woonschepen zijn maar tot op zekere hoogte vergelijkbaar met gebouwen: ze liggen als losse objecten in de openbare ruimte, ze vormen geen straatwand. Hun informaliteit biedt tegenwicht aan de strenge afbakening van rooilijnen, nokhoogtes en gevelritmiek. Naar hun aard, maar ook door hun ondergrond, zijn ze minder permanent en nagelvast aanwezig dan de bouwwerken op vaste grond. Belangrijk verschil tussen verankerde en drijvende bouwwerken is de zichtbaarheid van de gevels. Op het land eist de voorgevel van gebouwen alle aandacht op, maar van de boten zijn gevels allemaal even belangrijk. Inclusief de zogenaamde vijfde gevel - het dak waarop je kijkt vanaf kade, brug of oever.

 

  

Kleuraccenten in de Amsterdamse Brouwersgracht (links) en rechts het Centrum voor Architectuur en Ruimtelijke Kwaliteit in Leeuwarden

Deze noties rechtvaardigen een specifieke benadering van drijvende objecten in de publieke ruimte. De handreiking “Een dek is geen dak” is als digitale publicatie uitgegeven door de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit.

 

 

 

Nieuwe Publicaties

Onderstaande publicaties zijn zolang de voorraad strekt, tegen verzendkosten te bestellen bij de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit: info@ruimtelijkekwaliteit.nl of 020 412 49 64

  • Omgevingskwaliteit - investeren in een beter NederlandOmgevingskwaliteit - investeren in een beter Nederland

    De Federatie Ruimtelijke Kwaliteit formuleerde in april 2021 haar wensenlijst voor de komende kabinetsperiode: investeer in kwaliteit.

    lees verder

  • Kwaliteit van bedrijventerreinenKwaliteit van bedrijventerreinen

    De 3500 bedrijventerreinen in ons land zijn zelden pareltjes van ruimtelijke kwaliteit. Toch werkt één derde van de beroepsbevolking op een bedrijventerrein. Er is momenteel in politiek en samenleving veel aandacht voor een aantrekkelijke leefomgeving, maar over een aantrekkelijke werkomgeving wordt minder gesproken.

    Benodigde investeringen vanwege verduurzaming van de energieproductie, klimaatadaptatie of de transformatie van werken naar wonen en winkelen zijn een kans om de ontwerpkwaliteit van de gebieden en gebouwen te verbeteren.

    lees verder

  • Jaarverslag 2019Jaarverslag 2019

    2019 was onder meer het jaar van werkbezoek van minister Ollongren aan onze Federatie. En we richtten de focus op de culturele daad die het bouwen aan een duurzame toekomst vooral óók is.

    lees verder

Federatie Ruimtelijke Kwaliteit