Erfgoedinclusief verdichten in dorpen: Voorbeeldprojecten 2010-2025
30.04.2026 — Artikel
Onlangs publiceerde de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een nieuwe publicatie over erfgoedinclusief verdichten. Waar twee voorgaande publicaties voorbeelden uit de naoorlogse wijken en de beschermde stadsgezichten belichtten, staan ditmaal voorbeelden in en om dorpen centraal.
Hoewel de nadruk bij de verdichtingsopgave op de steden ligt, is ook in de dorpen de behoefte aan woningen groot. Elk dorp verdient bij het toevoegen van woonruimte een zorgvuldige, op het dorp afgestemde aanpak. Dit geldt zeker voor dorpen met erfgoedwaarden, met monumenten en/of een status als beschermd dorpsgezicht. De verdichtingsopgave vraagt hier om een erfgoedinclusieve benadering: erfgoedinclusief verdichten.
Erfgoedinclusief verdichten is het toevoegen van woningen waarbij wordt ingespeeld op de aanwezige cultuurhistorische waarden en ruimtelijke kenmerken. Deze benadering is belangrijk voor de leefbaarheid en zorgt ervoor dat bewoners en toekomstige generaties zich thuis kunnen blijven voelen in hun dorp. Alhoewel de goede voorbeelden nog vrij beperkt zijn, wordt erfgoedinclusief verdichten op steeds meer plekken succesvol opgepakt door gemeenten, ontwikkelaars, woningcorporaties, woningbouwverenigingen, zorginstellingen, ruimtelijk ontwerpers en erfgoeddeskundigen.
De voorbeeldprojecten in de publicatie Erfgoedinclusief verdichten in dorpen laten het brede spectrum zien van erfgoedinclusieve verdichtingsprojecten die in de afgelopen vijftien jaar in onze dorpen zijn gerealiseerd. Ze tonen vier verschillende typen verdichtingsstrategieën die veel voorkomen: transformatie/herbestemming, sloop/vervangende nieuwbouw, inbreiden en uitbreiden. De erfgoedinclusiviteit van de projecten is op drie schaalniveaus geanalyseerd: gebiedsniveau, ensembleniveau en gebouwniveau.
Lees de nieuwe publicatie van de RCE hier.
Bekijk ook de publicatie Erfgoedinclusief verdichten in naoorlogse wijken en Erfgoedinclusief verdichten in beschermde stadsgezichten.