29-11-18Staphorst wint mooiwaartstrofee

Bouwen in Staphorst: vertrouwen op kwaliteit

 

DEVENTER, 29 november 2018.
De gemeente Staphorst grijpt de Omgevingswet aan om de verantwoordelijkheid voor goede ruimtelijke kwaliteit van bouwinitiatieven bij de inwoners te leggen. De investeerder krijgt daadwerkelijk het initiatief en de gemeente faciliteert. Het lijkt vanzelfsprekend, maar het gaat om een fundamenteel andere manier van werken.

Natuurlijk hervormt ook Staphorst het ruimtelijk beleid. Als een van de eerste gemeenten maakte zij een omgevingsvisie. Uitzonderlijker is de stap die daarop volgde: ook de processen rond vergunningverlening werden aangepakt. Daarbij zet de gemeente niet haar eigen processen voorop, maar gaat ze, in de geest van de Omgevingswet, uit van de vragen die bij een initiatiefnemer leven.

Wie met een ruimtelijk initiatief bij de gemeente aanklopt, krijgt contact met een ruimtecoach. Deze speciaal opgeleide ambtenaar verkent met de initiatiefnemer (zo mogelijk aan de keukentafel) de mogelijkheden, adviseert over de inschakeling van vertrouwde bouw- en ontwerpexperts, en wijst haar of hem op de kansen om het plan te verrijken door het te koppelen aan andere ontwikkelingen in de omgeving.

Het zijn vrijblijvende adviezen van de ruimtecoach: je hoeft je er niets van aan te trekken. Maar als je wel met de geadviseerde experts in zee gaat, dan krijg je korting op de legeskosten: de gemeente vertrouwt ze en hoeft dus minder te controleren.

Op een digitaal “ruimteplein”, gevuld met “informatiehuizen”, is alle informatie te vinden over beleid, regelgeving en andere wettelijke en ruimtelijke randvoorwaarden die in Staphorst gelden.

Twee jaar geleden werd bovendien de Staphorster Omgevingskamer ingericht, die elke week bijeenkomt om initiatieven te bespreken die niet passen in het bestemmingsplan. In de omgevingskamer worden alle partijen uitgenodigd die voor het initiatief relevant zijn, dus inclusief de wettelijk verplichte externe adviseurs van de provincie, de welstandscommissie, erfgoedadviseurs, milieu- en bouwtoezicht. Ook in deze openbare zittingen van de Omgevingskamer is nog ruimte voor gesprek en verhelderende vragen om het plan te verbeteren. Na de zitting kan men het plan terugnemen om bijvoorbeeld de omgevingskwaliteit van het plan te verbeteren. De voorzitter van de Omgevingskamer is onafhankelijk.

Twee weken na het advies van de Omgevingskamer besluit het college van B&W of hij door een aanpassing van het bestemmingsplan medewerking wil geven aan het initiatief.

Vertrouwen

De gemeente Staphorst geeft met deze nieuwe werkwijze invulling aan het in de Omgevingswet veelvuldig beleden ‘vertrouwen’ in de samenleving. Er wordt veel verantwoordelijkheid neergelegd bij initiatiefnemers, maar tegelijk investeert de gemeente met de instelling van ruimtecoach, ruimteplein en omgevingskamer in nieuwe instrumenten om de initiatiefnemer bij zijn planontwikkeling te steunen en helpen.

Dit is geen vrijblijvend experiment, het is pionieren in de geest van de Omgevingswet en dat geeft de rest van Nederland de kans om er van te leren. Dat getuigt van lef. Het is een vernieuwende manier van werken aan ruimtelijke kwaliteit. Daarom verdient de gemeente Staphorst de Mooiwaarts Wisseltrofee.

De Mooiwaarts-wisseltrofee wordt onregelmatig, ongeveer twee keer per jaar, uitgereikt aan iemand die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de vernieuwing van het ruimtelijke kwaliteitsbeleid. De trofee bestaat uit een neutraal oppervlak, waar elke volgende trofee-winnaar een nieuw bouwsteentje aan bijdraagt. Na vijftien winnaars vormt de gevulde ‘maquette’ het beeld van een gezamenlijk gegroeide, veelkleurige omgeving.

Eerdere winnaars van de wisseltrofee:
Dennis Straat, wethouder van Zaanstad (april 2018)

Terug naar het overzicht

Nieuwe Publicaties

Onderstaande publicaties zijn zolang de voorraad strekt, tegen verzendkosten te bestellen bij de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit: info@ruimtelijkekwaliteit.nl of 020 412 49 64

  • Jaarverslag 2020Jaarverslag 2020

    De Federatie had een bijzonder actief jaar in 2020. De nationale dialoog bouwcultuur. Verhuizing naar Amersfoort. Handreiking adviesstelsel, verkenning bedrijventerreinen. Digitale beeldspraak.

    lees verder

  • Omgevingskwaliteit - investeren in een beter NederlandOmgevingskwaliteit - investeren in een beter Nederland

    De Federatie Ruimtelijke Kwaliteit formuleerde in april 2021 haar wensenlijst voor de komende kabinetsperiode: investeer in kwaliteit.

    lees verder

  • Kwaliteit van bedrijventerreinenKwaliteit van bedrijventerreinen

    De 3500 bedrijventerreinen in ons land zijn zelden pareltjes van ruimtelijke kwaliteit. Toch werkt één derde van de beroepsbevolking op een bedrijventerrein. Er is momenteel in politiek en samenleving veel aandacht voor een aantrekkelijke leefomgeving, maar over een aantrekkelijke werkomgeving wordt minder gesproken.

    Benodigde investeringen vanwege verduurzaming van de energieproductie, klimaatadaptatie of de transformatie van werken naar wonen en winkelen zijn een kans om de ontwerpkwaliteit van de gebieden en gebouwen te verbeteren.

    lees verder

Federatie Ruimtelijke Kwaliteit