21-06-13De Aantrekkelijke Snelwegomgeving

De kwaliteit van snelwegomgevingen

Behalve dat ze handig zijn, zijn (snel-)wegen ook hinderlijk: ze geven lawaai, stank en fijnstof en nieuwe snelwegen betekenen steevast een aanslag op het landschap. Vandaar al die heftige protesten bij de aanleg of verbreding van een weg. Het kan ook anders. Het Team Ruimtelijke Kwaliteit[1] heeft in De aantrekkelijke snelwegomgeving vijftien aansprekende voorbeelden verzameld van investeringen in infrastructuur die gekoppeld zijn aan investeringen in omgevingskwaliteit.

“Door te investeren in kwaliteit ondervinden de omwonenden niet alleen maar overlast van nieuwe infrastructuur, maar hebben ze er ook profijt van. Daardoor is veel minder juristerij nodig,” aldus de architect en voormalig rijksadviseur Ton Venhoeven in de publicatie.

De verzamelde voorbeelden zijn heel divers. Soms maakte een wegverbreding de aanleg mogelijk van een park en nieuwe dwarsverbindingen onder de snelweg door, elders werd de doorsnijding van een waterlinie aangegrepen om de cultuurhistorie zichtbaar te maken op een manier die anders onbetaalbaar zou zijn geweest, in veel gevallen bleek het mogelijk om recreatieve en ecologische verbindingszones aan te leggen indien de kruising van een weg en een riviertje moest worden vernieuwd. Maar er zijn ook voorbeelden opgenomen van investeringen die sociaal onveilige restruimtes omtoverden in aantrekkelijke winkel en speel-gebieden. In de publicatie worden de succesfactoren geïdentificeerd, waardoor het succes herhaald kan worden.

De voorbeelden uit het boekje zijn exemplarisch voor nieuwe manieren van werken in de ruimtelijke ordening. Niet langer is één functie of belang dominant, integendeel, er wordt gezocht naar integrale ruimtelijke kwaliteit, waarbij ‘meekoppelende belangen’ het draagvlak voor ingrepen in de leefomgeving vergroten. Dat is ook nog eens efficiënter en voordeliger dan het afkopen van belangen die met de wegaanleg (lijken te) conflicteren of het op een later moment alsnog realiseren van aparte projecten, bijvoorbeeld faunapassages.

Deze manier van werken en denken past niet goed bij de ruimtelijke ordeningstraditie die nog uit de jaren vijftig stamt, maar juist heel goed bij de nieuwe Omgevingswet die het kabinet Rutte momenteel voorbereidt, en blijkt ook goed te combineren met moderne aanbestedingsmethoden.

De aantrekkelijke snelwegomgeving kwam tot stand met medewerking van Rijkswaterstaat. Zolang de voorraad strekt zijn exemplaren tegen verzendkosten te verkrijgen bij de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, Tussen de Bogen 18, 1013 JB Amsterdam (info@ruimtelijkekwaliteit.nl)


[1]Het Team Ruimtelijke Kwaliteit is het samenwerkingsverband van de zeven regionale welstands- en monumentenorganisaties met de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit.

Terug naar het overzicht

Nieuwe Publicaties

Onderstaande publicaties zijn zolang de voorraad strekt, tegen verzendkosten te bestellen bij de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit: info@ruimtelijkekwaliteit.nl of 020 412 49 64

  • Jaarverslag 2020Jaarverslag 2020

    De Federatie had een bijzonder actief jaar in 2020. De nationale dialoog bouwcultuur. Verhuizing naar Amersfoort. Handreiking adviesstelsel, verkenning bedrijventerreinen. Digitale beeldspraak.

    lees verder

  • Omgevingskwaliteit - investeren in een beter NederlandOmgevingskwaliteit - investeren in een beter Nederland

    De Federatie Ruimtelijke Kwaliteit formuleerde in april 2021 haar wensenlijst voor de komende kabinetsperiode: investeer in kwaliteit.

    lees verder

  • Kwaliteit van bedrijventerreinenKwaliteit van bedrijventerreinen

    De 3500 bedrijventerreinen in ons land zijn zelden pareltjes van ruimtelijke kwaliteit. Toch werkt één derde van de beroepsbevolking op een bedrijventerrein. Er is momenteel in politiek en samenleving veel aandacht voor een aantrekkelijke leefomgeving, maar over een aantrekkelijke werkomgeving wordt minder gesproken.

    Benodigde investeringen vanwege verduurzaming van de energieproductie, klimaatadaptatie of de transformatie van werken naar wonen en winkelen zijn een kans om de ontwerpkwaliteit van de gebieden en gebouwen te verbeteren.

    lees verder

Federatie Ruimtelijke Kwaliteit